Je zegt veel gemakkelijker ja dan nee. Met nee los je vaak wel het probleem van een ander op, maar heb je er zelf één bij. Daarom is nee misschien wel het meest nodige woord in je drukke baan.

 Als praktijkmanager schipper je tussen de belangen en wensen van de praktijkhouder en teamleden. Je bent collega, maar soms ook leidinggevende. Er wordt veel van je verwacht en veel aan je gevraagd, en je wilt waarschijnlijk graag aan ieders verwachtingen voldoen.

Aardig gevonden worden

Mensen die het moeilijk vinden om “nee” te zeggen, hebben vaak de behoefte om aardig gevonden te worden. Uit angst voor een boze collega of dat “nee” zeggen als egoïstisch bestempeld wordt. Denk niet meteen dat de ander diep beledigd is door jouw “nee”. Mensen krijgen elke dag “nee’s” te horen; daar kan die van jou nog wel bij.

Nee zeggen geeft rust

Nee kan voelen als heel negatief en afwijzend naar je collega’s. Als je ervoor kiest om je gedrag te veranderen, dan zul je ontdekken dat je beter wordt in het aangeven van grenzen. Nee zeggen brengt je:

• Minder werkdruk
• Herkenbaardere rol
• Meer arbeidsvreugde
• (Zelf)respect

Nee zeggen dwingt respect af

Omdat “nee” zo’n moeilijk woord is om te zeggen, zeggen velen toch “ja” als er om een gunst wordt gevraagd. Zelfs wanneer het inwendig in je schreeuwt: "Nee, dat wil ik niet". Mensen die “nee” kunnen zeggen, hebben in de regel aanzienlijk minder last van stress. “Nee” zeggen werkt op de lange termijn juist positief. Niet alleen voor jezelf, maar ook in de relatie met je collega's. Ze zullen juist respect krijgen voor je standvastigheid en minder onredelijke vragen bij je neerleggen. “Nee” zeggen laat zien dat je keuzes durft te maken en zelf bepaalt wat je wel of niet wilt doen. Als de praktijkhouder en collega's weten waar je grenzen liggen, zullen ze er niet zo snel overheen denderen.

Wat wil je graag?

Om je grenzen aan te kunnen geven, zul je eerst moeten weten wat je werkelijk belangrijk vindt. Wanneer je dat weet, wordt het makkelijker om af te wegen of een keuze bijdraagt aan wat voor waardevol voor je is. Als je inziet dat een “ja” je niets brengt, wordt het makkelijker om “nee” te zeggen.

Hoe zeg je nee?

• Zorg dat je weet wat je wilt
• Draai er niet om heen, zeg duidelijk (maar wel vriendelijk) nee.
• Stel 'nee' niet uit
• Volhard in je 'nee'
• Wees helder. Wanneer je zegt 'misschien heb ik er morgen wel tijd voor,' creëer je ruimte en blijft de vraag je achtervolgen.
• Communiceer bondig. Leg kort uit waarom je de klus niet wilt of kunt doen, maar voorkom dat je in een discussie verzeild raakt.
• Ondersteun met non verbale communicatie; maak oogcontact en spreek duidelijk.

Tips

• Vraag jezelf regelmatig af: waarom zeg ik “ja”? Zou het zo kunnen zijn dat je dit doet om aardig gevonden te worden?
• Ga na waarom je geen “nee” zegt. Ben je bang de ander te kwetsen? Denk je dat je het beter kunt?
• Begin met ‘kleine’ “nee’s”, bijvoorbeeld bij een telefonische enquête. Door te oefenen gaat het je steeds makkelijker af.
• Oefen voor de spiegel en maak jezelf vertrouwd met het woord.
• Houd het simpel, houd het kort.
• Geef een korte argumentatie. Een lange serie argumenten kan aanknopingspunten bieden voor je gesprekspartner om je over te halen.
• Ga niet op eventuele verwijten of een aanhoudend verzoek in, maar herhaal je afweging.
• Houd in je achterhoofd dat mensen op den duur in de gaten krijgen dat je je niet voor elk karretje laat spannen, dan zullen ze je ook minder vaak lastig vallen met allerlei verzoekjes en klusjes.
• Tot slot: waak er voor dat je niet doorslaat in “nee” zeggen, wees reëel. Sommige verzoeken kun je, gezien de aard van jouw functie, eenvoudigweg niet negeren.

Uit de praktijk

“Toen onze praktijk groeide, mocht ik meegroeien. Ik werd praktijkmanager, reuze leuk en op mijn lijf geschreven. Maar ik vond alles leuk, het werk, de mensen, de patiënten, mijn oude werk aan de stoel. Dus daar ging ik… ik viel in als er iemand ziek was, was luisterend oor voor collega’s, praktijkhouder en patiënten. En ik? Ik was iedere avond doodmoe. Ik dacht dat de functie te zwaar voor me was en ben gaan solliciteren naar weer een functie aan de stoel. Het grappige was dat ik in een sollicitatiegesprek ontdekte dat ik zelf mijn functie zo zwaar maakte omdat ik geen “nee” kon zeggen. Het was nog niet zo eenvoudig om dit zomaar wel te gaan doen. Een paar gesprekken met een professionele begeleider hielpen mij om mijn grenzen te ontdekken en bovenal zelf verantwoordelijk te zijn om deze grenzen te bewaken en te communiceren met mijn omgeving. Een verademing! En nu, heb ik de aller leukste baan!”

Vier stappen

1. Signaleren

Wanneer voel je een knoop in je maag, heb je het gevoel dat je in tranen zult uitbarsten of kom je uitgeput thuis? Wees alert en voel hoeveel energie ongewild “ja” zeggen je kost.

2. Evalueren

Terugkijkend: “Wanneer en waarom heb je “ja” gezegd, terwijl je “nee” voelde?

3. Benoemen

Vooruitkijkend: op welke verzoeken wil je “ja” en op welke verzoeken wil je “nee” zeggen?

4. Toepassen

Als je weet wanneer je “ja” zegt, maar “nee” voelt en als je weet wat dit voor effect op je heeft, dan ben je toe aan de volgende stap: het in de praktijk brengen. Begin met kleine “nee’s” en gebruik de tips die je in het kader met Tips aantreft.