Medipro over de ‘Praktijk Rookvrij’-aanpak: ‘De samenwerking met huisartspraktijken is succesvol’

Roken blijft een hardnekkige verslaving. Van alle stoppers in Nederland rookt 90 procent weer na twaalf maanden, zo laten de cijfers van het Trimbos Instituut zien. ‘Door de samenwerking van huisartsenpraktijken met stoppen met roken-specialisten kunnen we betere zorg bieden. We maken gebruik van elkaars specifieke kwaliteiten en de resultaten zijn hoopgevend,’ zegt Nick Vroon. ‘We kunnen door goed samen te werken bovendien meer rokers bereiken en door de coaching over te nemen mogelijk zelfs een kleine bijdrage leveren aan verminderen van werkdruk in de huisartsenpraktijk.

Doorverwijzen en een Very Brief Advice+

Huisartspraktijken spelen een essentiële rol bij de stoppen met roken-zorg, schetsen Janet de Graaf en Joke Hofman. ‘Praktijkondersteuners (POH) kennen de patiënt en hebben vaak een vertrouwensband. Doordat zij de patiënten deskundig kunnen adviseren en motiveren, verdubbelt dat volgens het Trimbos Instituut de kans op een geslaagde stoppoging. Van belang is dat de POH de basis legt voor een gemotiveerde stopper. Vervolgens kan deze ook een warme overdracht van patiënten doen naar een stoppen met roken-coach.’

‘Bij de Very Brief Advice+-methode van Trimbos (VBA+) krijgt iedere patiënt de vraag of hij of zij nog rookt en ontvangt informatie over de mogelijkheden van specialistische hulp. Bij interesse meldt de praktijk diegene dan direct via ZorgDomein aan bij Medipro, die binnen 24 uur contact opneemt. De patiënt kan zelf beslissen hoe hij of zij dit gesprek wil voeren: via een persoonlijk consult, een telefonisch consult of via videobellen. De behandeling wordt éénmaal per jaar vergoed door de zorgverzekeraar.’

Training Stopadviseur

Hulp bij stoppen kan door patiënten direct naar Medipro door te verwijzen. ‘Sommige patiënten zijn zelf al gemotiveerd om te willen stoppen en dan nemen wij de behandeling snel over. Daarnaast trainen en leiden we ook POH’s op tot stopadviseur’, vertelt De Graaf. ‘Ze kunnen de training tot stopadviseur bij Praktijk Rookvrij volgen. Vaak is het voor patiënten nog een grote stap om gemotiveerd te starten met een stoppoging. Dan is het de uitdaging om onder andere in een stopadviesgesprek met de POH patiënten te motiveren voor stoppen met roken begeleiding, door het stellen van de juiste vragen, informatie en advies. De praktijken waar we dit jaar een pilot zijn gestart, waarbij we ook ingegaan op gesprekstechnieken, hebben de training zeer enthousiast ontvangen.’

Maatwerk in de praktijk

‘We informeren huisartsen en POH’s graag over de mogelijkheden die we kunnen bieden in een samenwerking met Praktijk Rookvrij’, vertelt Hofman. ‘Afhankelijk van de wensen van de huisarts kunnen stoppen met roken-coaches ook op de praktijk werken, bijvoorbeeld een dagdeel per week. Onze coaches zijn gespecialiseerd in stoppen met roken. Ze zijn goed opgeleid en bijgeschoold en werken volgens een systematische aanpak.’

Uniek is dat Medipro bij complexere vraagstukken een eigen medische staf met een verslavingsarts en psycholoog inschakelt, wat bijdraagt aan de goede slagingspercentages. Daarbij verschaft Medipro ook rapportages over de geboden trajecten.

VBA+ in ziekenhuis en huisartsenpraktijk

Nick Vroon werkt als Stoppen met roken-coach van Medipro, inmiddels vijf jaar vanuit het Eerstelijns Centrum Tiel, een gezondheidscentrum met bijna 20 huisartsen en huisartspraktijk De Gravin uit Tiel.  ‘De praktijken passen het Very Brief Advice+ zeer succesvol toe. In april is het VBA+ ook met succes in Ziekenhuis Rivierenland Tiel (ZRT) geïntroduceerd. Binnen zes maanden zijn er 100 patiënten doorverwezen, waarvan de meesten ‘rookvrij’ zijn geworden.’

Vroon zelf hoopt dit jaar nog de duizendste patiënt succesvol van het roken te hebben afgeholpen. Want de gevolgen van roken zijn nog altijd enorm, zo schetst hij. ‘Voor rokers die stoppen betekent het dat hun perspectief op een langer en gezonder leven verbetert. Niet-rokers leven gemiddeld 10-13 jaar langer en gezonder dan rokers. Een op de vier zware rokers haalt zelfs het pensioen niet. Ook in 2023 waren er bijna 20.000 sterfgevallen als gevolg van roken. Met onze aanpak willen we eraan bijdragen dat dit verandert.’

‘Alles wordt anders’

Een stoppen met roken-traject kost ongeveer drie tot vier maanden, verdeeld over vier tot zeven coachingsgesprekken. ‘In totaal hebben we die tijd ook nodig om mensen effectief te helpen met stoppen met roken. Met een slagingspercentage van ongeveer 75 procent ben ik best tevreden’ aldus Vroon, bij wie 45 procent na één jaar nog steeds rookvrij is.

De werkwijze van Vroon bestaat uit drie onderdelen: motivational interviewing, een goede voorbereiding op het stopmoment, naast ondersteunende medicatie in de vorm van nicotinevervanging. ‘Via motivational interviewing willen we het verlangen van rokers om te stoppen vergroten. Dat doen we door hun motieven om te stoppen verder aan te wakkeren. In de voorbereiding werken we toe naar een datum waarop de roker vervolgens echt gaat stoppen. Dat is het moment waarop alles anders wordt.’

Toekomst

De complexiteit van de verslavingszorg neemt op dit moment toe, vervolgt Vroon. ‘Steeds vaker zien we patiënten die meerdere verslavingen hebben, lager geschoold zijn of soms anderstalig zijn. Inmiddels dient zich bij jongeren een nieuwe verslaving aan: de e-sigaret ofwel de vape. Het is dus noodzaak dat we samen met de huisartsen blijven investeren in scholing, opleiding, behandelmethode en voorlichting.’

‘In juni heb ik een klinische les verzorgd over de e-sigaret, aan POH’s van het Eerstelijns Centrum Tiel en in 2025 ga ik dat ook doen in Ziekenhuis Rivierenland. We merken dat er veel vraag naar is en dat artsen maar ook ouders en scholen zich grote zorgen maken over deze ontwikkeling. Zo zie je dat het mes aan twee kanten snijdt. Wij als professionals ondersteunen hen ook en dat heeft een erg prettige samenwerking opgeleverd.’

Meer weten over ‘Praktijk Rookvrij’?

Neem dan contact op met Joke Hofman en Janet de Graaf, relatiebeheerders van Medipro: j.hofman@medipro.nl, 06-41866496, voor regio Midden-Zuid, j.degraaf@medipro.nl, 06-34172503, voor regio Noord.

• Praktijkrookvrij.nl De website van Praktijk Rookvrij, de partner voor zorgprofessionals op het gebied van stoppen-met-rokenzorg
• Medipro helpt bij stoppen met roken: Veelzijdige ondersteuning aan roker én huisartsenpraktijk, 10 oktober 2024