Handhaving DBA weer uitgesteld: wat nu?

donderdag 24 november 2016

timer 3 min

De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) heeft het afgelopen jaar voor een hoop onrust gezorgd. Mede daardoor heeft staatssecretaris Wiebes besloten pas op z'n vroegst in 2018 te starten met de handhaving van de nieuwe wet. “Dat betekent niet dat de wet nu is afgeschaft,” legt Erik van Dam (VvAA) uit.

“Het uitstel gaat ook niet om de wet zelf, die blijft van kracht. Maar de implementatietermijn van de wet is verlengd,” aldus de senior adviseur Kennismanagement en Netwerken. "Tijdens de implementatietermijn ontbreekt de ‘repressieve handhaving’. Dat betekent dat de Belastingdienst dan geen naheffingen en boetes oplegt, tenzij er kwaadwilligheid in het spel is. Dat was al zo tot 1 mei 2017, maar is nu verlengd tot in ieder geval 1 januari 2018."

Gevolgen

“We gaa n dus niet terug naar de oude situatie met de VAR-verklaringen.” Het uitstel moet volgens staatssecretaris Wiebes zzp’ers en opdrachtgevers lucht geven en het kabinet de kans om structureel iets te veranderen.

Dat de wet zoals die nu is niet werkt is volgens Van Dam al van meet af aan helder. “We hebben in februari dit jaar de Eerste Kamer vóór de stemming over het wetsvoorstel al gewaarschuwd dat de DBA zou leiden tot terughoudendheid om zelfstandige zorgprofessionals in te schakelen in de praktijk of instelling." VvAA vroeg de Eerste Kamerleden zich ook de gevolgen daarvan voor de toegankelijkheid van de gezondheidszorg te realiseren.

Genoemde terughoudendheid is momenteel daadwerkelijk zichtbaar in de BV Nederland, stelt Van Dam. Zzp’ers komen moeilijk ‘aan de bak’ zonder de VAR met haar vrijwarende werking voor opdrachtgevers: voor Wiebes het signaal om te besluiten tot verder uitstel van de handhaving.

Ongeluk

Wat betreft het afschaffen van de VAR trekt Van Dam een parallel: "Het is als het voorgoed afsluiten van het hele rijkssnelwegennetwerk op basis van een aantal (ernstige) ongelukken. Los liever gericht de oorzaak van die ongelukken op. Met het afschaffen van de VAR is ook een hele infrastructuur overhoop gegooid, zonder het meest prangende probleem -de ongewenste schijnzelfstandigheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt- op te lossen, zonder de impact van het opofferen van de vrijwarende werking van de VAR vooraf goed te analyseren. Met vaker stilstaande zzp’ers tot gevolg."

Risico’s

Veel reacties op de opschorting heeft Van Dam van ondernemers zelf nog niet gehad. “Ik denk dat veel van hen nu eerst opgelucht zijn en het even voor zich uit schuiven.” Maar in de gezondheidszorg ligt het perspectief toch wat anders. Immers, opdrachtgevers en zzp’ers moeten de Wkkgz-verplichtingen vanaf 1 januari 2017 per schriftelijke overeenkomst geregeld hebben en daarvoor is een modelovereenkomst de meest voor de hand liggende oplossing. Veel modelovereenkomsten worden namelijk momenteel voorzien van een beschrijving van deze verplichtingen. Daarnaast blijft de inspanningsverplichting van de DBA ook bestaan. “Stel dat er een inspecteur langskomt, dan moet je kunnen aantonen dat je bezig bent met de implementatie van DBA,” aldus Van Dam. "Daarbij blijft de onzekerheid omtrent de inkomstenbelastingkwalificatie voor zzp’ers bestaan, nu de VAR er niet meer is."

Op donderdag 8 december wordt de wet DBA besproken in de Tweede Kamer. Partijen willen onder andere weten hoe de problemen op de ZZP-markt opgelost gaan worden.