Hoe belangrijk is zelfmanagement?

“Er is tegenwoordig ontzettend veel mogelijk op het gebied van zelfmanagement,” vertelt Pieter Jeekel, directeur Zelfzorg Ondersteund. “Mensen met diabetes bijvoorbeeld kunnen zelf hun bloedglucosewaarden, medicatie en voortgang monitoren en daar dan zelf actie op ondernemen. Dat is iets wat vroeger alleen een arts kon.” Dat leidt ook tot een verandering van het consult voor huisartsen en praktijkondersteuners. Er hoeft immers minder waardevolle contacttijd besteed te worden aan het meten en doorspreken van de medische waarden. Die tijd kan dan besteed worden om een dieper gesprek aan te gaan over de betekenis van de ziekte in iemands leven en wat hij er zelf aan kan doen bijvoorbeeld via leefstijl.

Huisarts als coach

De rol van de huisarts en praktijkondersteuner blijkt van belang om de patiënt te prikkelen deze stap te zetten. Zij hebben richting hun patiënten de primaire initiërende, activerende en coachende rol. Om die reden wil Zelfzorg Ondersteund zorgverleners optimaal ondersteunen om deze rol ook te kunnen pakken. “Zo hebben we in samenwerking met de kennisinstituten alle onderzoek naar zelfmanagement in kaart gebracht om een antwoord te kunnen geven op ‘wat werkt nou wel en wat werkt nou niet bij zelfmanagement?’. Wat is er wetenschappelijk bewezen? Ook zijn er in een samenwerking tussen huisartsen, zorgverzekeraars en patiënten minimale eisen opgesteld waaraan zelfzorgplatforms moeten voldoen om goed te werken en is transparant gemaakt welke van de bestaande systemen voldoen aan deze basiseisen. Dat helpt huisartspraktijken die van start willen met zelfzorgplatforms om een keuze te maken,” aldus Jeekel.

Tijd

Kost dat dan geen extra tijd voor de huisarts? Volgens Jeekel hoeft dat niet. “Is het eigenlijk wel nodig dat een diabetespatiënt standaard 4 keer per jaar op controle komt? De ene hoeft misschien maar 1 keer per jaar en een ander 6 keer. In iedere praktijk zal dat anders zijn, maar het kan ook tijdswinst op leveren als terugkoppeling naar patiënten slim wordt gecombineerd met reguliere afspraken. Daar waar zelfmanagement een integraal onderdeel is van het zorgproces, geven huisartsen en POH-ers namelijk aan dat de impact van het patiëntencontact enorm wordt vergroot. Of dat echt zo is zullen we natuurlijk monitoren. Het kan ook zijn dat –ook al doet de patiënt meer zelf- het in de eerste lijn net zoveel tijd blijft kosten maar het tijd bespaart in de tweede lijn omdat complicaties en exacerbaties worden voorkomen. Buitenlands onderzoek laat dat zien. Bij het inrichten van het andere zorgproces is echter wel extra tijd en uitleg nodig. Dit is echter tijdelijk en kan zich terugverdienen doordat het nieuwe proces efficiënter verloopt. De Coöperatie Zelfzorg Ondersteund heeft daarnaast voor tijdelijke activiteiten financiële ondersteuning mogelijk gemaakt.”

Digitaal in de Huisartsenpraktijk

Op het congres Digitaal in de huisartsenpraktijk van 25 november spreken Pieter Jeekel en huisarts Eugen Zuiderwijk over Zelfmanagement. Door middel van een interactief vraaggesprek over zelfmanagement geven Jeekel en Zuiderwijk handvatten om een afgewogen keuze te maken over hoe u in uw praktijk zelfmanagement kan stimuleren. Klik hier voor meer informatie.