Ondernemen in de fysiotherapie: 'Het draait om werkplezier en geluk'

Elice Phijffers, sectorspecialist medische en vrij beroepen bij ABN-Amro, opent de avond samen met Martin Vloedgraven, fysiotherapeut, yogadocent en ledenadviseur bij het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). ABN-Amro organiseerde de avond, samen met KNGF, Physitrack en SpotOnMedics. Frank van Zon van Physitrack en Frans Rientjes van SpotOnMedics gaven interessante presentaties, waar MedischOndernemen binnenkort aandacht aan besteedt. Hans Nijhoff ( Arbopti advies & ondersteuning) belichtte de kansen van samenwerking van fysiotherapiepraktijken in  coöperaties  als Fysiocare Zuidoost Gelderland . 

Vloedgraven vertelt hoe hij als bedrijfskundige en fysiotherapeut zijn geluk vergrootte door de combinatie met yoga. ‘Wij helpen praktijken hun praktijkvoering te verbeteren, zich te positioneren, te verbinden en bij partijen aan tafel te komen. Naast dat resultaatgerichte zakelijke zijn we ook met praktijken bezig om via werkplezier en geluk tot betere resultaten en tevreden medewerkers te komen.’

'Hou elkaar vast'

Vloedgraven somt op dat er zo'n 37.000 fysiotherapeuten in Nederland zijn, waarvan 17.000 lid van het KNGF. ‘Mijn motto is: collega’s, hou elkaar beter vast. Ik snap wel dat er oud zeer zit, dat we elkaar soms als concurrent zien, maar toch proberen we collega’s bij elkaar te krijgen met een gezamenlijke stip aan de horizon.’ Nederland telt 7500 fysiopraktijken en de beroepsgroep is goed voor zo’n € 1,5 miljard omzet per jaar aan verzekerde zorg. ‘Als je naar een toekomstbestendige zorg toe wil, dan moet je meer doen. Preventie en de inzet op bewegen daarin worden steeds belangrijker. Dat zijn zeker kansen en wellicht ook bedreigingen, omdat er ook andere toetreders op de markt komen.’

'Fysio's zien elkaar als concurrenten' 

Vloedgraven schetst een aantal belangrijke trends in de zorg. Het aantal patiënten met welvaartsziekten groeit snel, waardoor de zorgkosten eveneens snel groeien. Ook neemt de gemiddelde ouderdom van Nederlander toe naar 86 jaar in 2040. Bovendien heeft een op de drie Nederlanders twee of meer chronische ziekten, en ligt het aantal mensen met overgewicht op liefst vijftig procent.

Vernieuwingen worden in dit land vaak op de oude manieren georganiseerd, stelt hij. ‘Er zijn andere oplossingen nodig, want “als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg”. Samenwerking is een oplossing, terwijl we elkaar als fysio’s vaak als concurrenten zien. Er zijn ook gezondheidscentra waar de praktijken van huisartsen niet samenwerken, apart zitten, met eigen wachtruimtes. Fysiotherapeuten hebben de neiging steeds meer bij te scholen, te specialiseren om zich daarmee te onderscheiden. Patiënten zijn vaak op zoek naar een goede (allround) fysiotherapeut, dichtbij, toegankelijk, die samenwerkt, zijn grenzen kent, luistert en begrip toont.’

'Fysio's verenigen zich' 

Het kan ook anders, aldus Vloedgraven. ‘Kijk naar de fysiotherapeuten, die zich verenigen in coöperaties bijvoorbeeld in Friesland, Groningen en Zuidoost Gelderland. Veel praktijken hebben moeite het hoofd boven water te houden en draaien aan de knoppen om het anders te doen. Ze vergroten de schaal, bieden andere producten en diensten en gaan onderling samenwerken en met andere disciplines en ziekenhuizen. Er bestaat niet een toverwoord, het is steeds kijken naar je eigen praktijkvoering, waar je hart ligt, de lokale of regionale situatie en afwegen wat er kan werken.’

'Zelfregie, zorg dichtbij en preventie'

Vergeleken met wat er aan financiën naar ziekenhuiszorg gaat, leveren paramedici maar een klein deel van de zorg, signaleert Vloedgraven. ‘Het zorgveld kantelt langzaam naar zelfregie, zorg dichtbij en preventie. Neem een stroming als positieve gezondheid, die de eigen verantwoordelijkheid voor de patiënt centraler stelt. Dat is een mooie vorm die kan helpen bij vormgeven van samenwerking tussen hulpverleners en zelfmanagement bij cliënten, waar ook de kracht van fysiotherapeuten zit. Daar komt de integratie in de eerste lijn nog bij. De trend is steeds meer ‘zorg dichtbij in de wijk’ en het liefst multidisciplinair.'

'Zaken doen met één partij'

Zorgverzekeraars als Zilveren Kruis en Menzis willen dat zorgaanbieders in de eerste lijn samen tot een zorgaanbod komen, schetst Vloedgraven. ‘Joris van Eijck van Menzis wil een groep zorgverleners als aanspreekpersoon, waarbij veel ruimte is voor preventie. Zorgverzekeraars sturen op samenwerking van disciplines in de eerste lijn. Ook in de langetermijnvisie van Zilveren Kruis Achmea staat letterlijk dat ze in de toekomst met een overkoepelende partij zaken willen doen. Dat zou dan een bundeling moeten zijn van een groep huisartsen, apothekers en paramedici.’

Huisartsen en apothekers zijn al georganiseerd, schetst Vloedgraven. ‘Die overkoepelende groepen zouden op regionaal niveau voor de complexe en chronische zorg in de eerste lijn wel eens de hoofdaannemers kunnen worden. Voor fysiotherapeuten wordt het belangrijk om ook op dat niveau mee te beslissen. Het is daarnaast natuurlijk ook belangrijk om vanuit je eigen praktijk en je wijk aan goede relaties te bouwen, daar ligt de basis van samenwerking op inhoud.’

'Schaalvergroting als must'

Vervolgens geeft Elice  Phijffers  (ABN-Amro) ook de kansen aan voor de fysiotherapie. ‘De rol voor de fysiotherapeut als deskundige op gebied van bewegen in de Nederlandse zorg wordt steeds groter. In multidisciplinaire samenwerking en schaalvergroting schuilen kansen. Er zijn kansrijke innovaties op het gebied van eHealth. Verder zien we de opkomst van alternatieve verdienmodellen binnen praktijkvoering.’

Phijffers: ‘Multidisciplinaire samenwerking vinden we van groot belang, voor de zorgverleners en voor de patiënt. Er ontstaan steeds meer grotere praktijken en ketens zoals Fysio Holland. Schaalvergroting is een must, maar het moet wel bij je passen. Je kunt slimmer en efficiënter acteren door samenwerking en daarbij gericht specialisaties inzetten. Daarbij kun je door goed informatiemanagement laten zien welke toegevoegde waarde je als groep kunt leveren.’

Kernbegrippen 

De kernbegrippen voor succesvol ondernemen, in de visie van Martin Vloedgraven:

• Visie op zorg, gezondheid en vitaliteit. ‘Die moet je ook uitdragen in de praktijk. Er zijn meerdere praktijken die vitaliteit hoog in het vaandel hebben en dat ook praktisch handen en voeten geven.
• Visie op eigen kracht. ‘Weten waar jezelf goed in bent, waar je kracht zit. Dan weet je of en hoe je voor de complexe en chronische zorg wilt gaan of welke keuzes je in jouw markt kunt maken. dat kan zelfs alleen een specialisatie zijn.’
• Inzet op het netwerk, relaties, connecties onderhouden. ‘Als je complexe chronische patiënten wilt ondersteunen dan vergt dat samenwerking met andere disciplines. ’
• Samenwerken binnen de eigen discipline en multidisciplinair. ‘Samenwerken is leuk, dan kun je ontzorgen en veel plezier hebben samen. Delegeer, verdeel taken zoals onderhandelen, data management, HR-beleid naar mensen die er goed in zijn. En werk zeker ook samen met ander disciplines.’
• Bied een mix van zorg- en andere taken aan. ‘Echte ondernemers doen dat vaak spelenderwijs.’
• Goed gemotiveerd en taakvolwassen personeel. ‘Door toenemende lasten worden de marges steeds kleiner. Dan moet je goed uitleggen aan het personeel hoe dit werkt, wat wel en niet kan.  Als je medewerkers daarbij deelverantwoordelijk maakt krijg je meer dan taak volwassen personeel en wordt in de praktijk of groep samenwerken echt waardevol. ‘
• Zorg dat je de cijfers op orde hebt zodat je intern kunt sturen en naar buiten je waarde kunt aantonen.