Open brief aan de minister en staatssecretaris omtrent Ranbaxy

Inmiddels heeft de Inspectie ook de medicijnen van Ranbaxy geweerd waarin de desbetreffende grondstoffen gebruikt worden. Onduidelijk blijft echter in welke overige generieke middelen deze grondstoffen zijn of worden verwerkt.
Verzekeraars hebben schielijk andere preferente labels toegevoegd aan bestaande lijsten, maar er wordt hierover niet openlijk gecommuniceerd. Niet met onze patiënten en niet met het zorgveld.

Hoe dan ook, Kamervragen zijn waarschijnlijk niet uit te sluiten. En dan hopen wij dat degene die de vragen indient verder kijkt dan het geval Ranbaxy, want de Indiase perikelen zijn slechts een symptoom van wat er mis is in de farmacie. Daarbij doelen wij niet eens op het feit dat wij apothekers met een voorraad ondeugdelijke tabletten blijven zitten en op de daaruit voorvloeiende schadepost. Maar op het echte probleem: de schaduwkant van het preferentiebeleid.

Kern van het probleem is namelijk dat de wetgever het mogelijk heeft gemaakt dat derden bepalen welke kwaliteit wij moeten inkopen en afleveren. Na de problemen rond logistiek, therapietrouw, therapiefouten, administratie en financiën is nu ook de kwaliteit van de geneesmiddelen in het geding. En weer worden wij erop aangekeken en op aangesproken.
Zeer ten onrechte, zoals u weet, want in uw beleid wordt een taak waar iedere apotheker jaren voor gestudeerd heeft in handen gegeven van mensen met een andere professionele achtergrond. Het optimaliseren van rendement en beperken van de schadelast lijken daarbij leidend. Op zich niets mis met rendementsoptimalisatie, maar wel als het ten koste gaat van optimale medische farmaceutische zorg voor de burger, onze clientèle. En dat is nu het geval.

Ik vertel u hopelijk niets nieuws, maar iedere gecertificeerde apotheker doet in het kader van die certificering een leveranciersbeoordeling. Een leverancier die de apothekers echter niet kunnen beoordelen, is de fabrikant van generieke middelen. De beoordeling van de grote generieke leveranciers wordt overgelaten aan bovengenoemde partijen, met een andere professionele achtergrond en – kwalijker nog – een financieel belang. Feitelijk zouden de apothekers dus de partij moeten beoordelen die de fabrikant van generieke middelen beoordeelt, de zorgverzekeraars dus.

 Want de verzekeraars zijn onze leveranciers geworden. En het klinkt hard, maar de feiten liegen niet: deze leveranciers nemen het niet zo nauw met het belang dat zij ten principale hebben te dienen: de gezondheid van onze patiënten. Het gevoerde beleid schiet tekort op het gebied van leverbaarheid van geneesmiddelen, continuïteit van therapie en kwaliteit van de verplicht te leveren middelen. Kijkt u maar naar het Ranbaxy-debacle. Dat kunnen en mogen wij als apothekers niet accepteren. De kwaliteit van de middelen die wij onze patiënten bieden, is ónze verantwoordelijkheid, ónze expertise en óns domein. In het belang van de Nederlandse bevolking vragen, nee eisen wij dan ook de positie en de verantwoordelijkheid terug die ons op basis van onze kennis en wettelijke verankering toebehoort. Voorschrijvers en afleveraars, artsen en apothekers dienen weer te kunnen beslissen over de keuze van therapie en middelen. Om duidelijkheid te scheppen in de huidige chaotische situatie, is het dringend gewenst de status van alle Ranbaxy (-grondstof bevattende) middelen per direct glashelder te omschrijven, desgewenst gevolgd door een terugroepactie op patiëntniveau. Verzekeraars en IGZ dienen dit op heel korte termijn duidelijk met alle partijen te communiceren en op soepele wijze financieel af te handelen.

Wij hopen dat u als eerst politiek verantwoordelijken, de gesignaleerde scheefgroei in beleid zult willen corrigeren. De Nederlandse apothekers en hun clientèle rekenen daarop.

Stichting Strategisch Beraad Amsterdam