RVS: ‘Doe samen continu ervaring op met digitale zorg’

donderdag 27 augustus 2020

timer 4 min

De coronacrisis heeft zorgverleners en patiënten gedwongen digitale toepassingen, zoals beeldbellen, te gaan gebruiken. De zorg is in een versneld tempo gedigitaliseerd. Hoe kunnen zorgverleners daarmee verder? Volgens de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) is een nieuwe aanpak van de overheid nodig. De raad pleit in het advies 'Digitale zorg op afstand?’ voor het stimuleren van een lerende praktijk, waarin digitale zorg gericht kan worden ontwikkeld.

De afgelopen tijd hebben zorgverleners veel ervaringen opgedaan met digitale zorg. Ze moesten door de uitbraak van corona wel. Ze hebben zich van hun creatieve en flexibele kant laten zien. ‘Tijdelijke versoepelingen in regels en toezicht ondersteunden die flexibiliteit’, stelt de RVS. Dat is winst, maar niet alles is goed gegaan, aldus de raad.

Waarde digitale zorg

Terugkijkend plaatst de RVS twee kanttekeningen: ze ziet vooral een opschaling van bestaande digitale zorgvormen en het was het soms ook echt improviseren. Vernieuwende vormen van digitale zorg ontstonden vooral lokaal en op plaatsen waar er al ervaring mee was opgedaan. Waar de kennis en ervaring met digitale zorg ontbrak, of te weinig tijd kon worden vrijgemaakt, is veel zorg ook weggevallen, signaleert de RVS. Ook is de waarde van de digitale zorg die is geboden op dit moment nog lastig te beoordelen. Bij gebrek aan de optie van fysiek contact bewees het zijn waarde, maar ervaringen zijn wisselend.

Hoe verder?

In dit advies beantwoordt de RVS de vraag die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tijdens de coronacrisis stelde: hoe zijn de snelle en zinvolle ontwikkelingen van digitale zorg op een goede manier te continueren? Die vraag is urgent, nu fysiek contact weer vaker mogelijk is. ‘Hoe benutten we de goede ervaringen zo goed mogelijk? En hoe houden we vast dat we blijven leren, juist ook met innovatieve vormen van digitale zorg die verder gaan dan beeldbellen? Dat is immers de rode draad door onze eerdere adviezen rond dit thema’, aldus Jet Bussemaker, voorzitter van de RVS.

Lerende praktijk

De RVS ziet digitale zorg vooral als een waardevolle en onmisbare uitbreiding van het repertoire van zorg- en hulpverleners. Hoe deze uitbreiding er precies uitziet zal in de praktijk moeten blijken. De adviesraad pleit in het advies voor een lerende praktijk waarin zorgaanbieders, ontwikkelaars, professionals en patiënten samen continu ervaring opdoen met digitale zorg. De overheid kan hier richting aan geven door helder te benoemen aan welke inhoudelijke prioriteiten digitale zorg moet bijdragen en door het creëren van (financiële) ruimte.

Nieuwe aanpak overheid

Hoe worden de lessen van opgedane ervaringen meegenomen bij het vernieuwen van zorgpraktijken? Om dat te bereiken is volgens de Raad een nieuwe aanpak van de overheid nodig. Er moet een omslag komen van een focus op het investeren in digitale infrastructuur en het opschalen van bestaande toepassingen naar het stimuleren van een lerende praktijk waarin digitale zorg gericht kan worden ontwikkeld. Dat vraagt niet zozeer het vasthouden of opschalen van wat nu is ontwikkeld, maar het voortbouwen op de beweging in de praktijk die tijdens de coronacrisis is ontstaan.

Vier aanbevelingen

De RVS geeft vier elementen die essentieel zijn in de nieuwe aanpak van de overheid:

Bied inhoudelijk richting voor het (door)ontwikkelen van zinnige digitale zorg, als oproep aan de praktijk om gefocust aan de slag te blijven.
Creëer duurzame vormen van bekostiging voor digitale zorg voor bestaande aanbieders, zodat zij digitale zorg kunnen blijven bieden.
Bied ook ruimte voor vernieuwende digitale vormen van zorgverlening, zodat hun waarde in de praktijk kan blijken.
Blijf actief leren en evalueren om te achterhalen of de beoogde doelen ook worden behaald, en wat er beter kan.

Link: RVS: ‘Zorg op afstand dichterbij? Digitale zorg na de coronacrisis?', 27 augustus 2020 MedischOndernemen: 'Alle vijf huisartsen willen weer stoppen met beeldbellen',2 juni 2020, MedischOndernemen, Bas Wolbert (Fysio in Uden): ‘Bij ex-coronapatiënten is bereidheid tot zorg op afstand nagenoeg 100%’