Hoe veilig is jouw IT-leverancier? De cruciale vragen die elke zorgondernemer moet stellen

Geen geruststellende gedachte, maar wel een realistische: ook een zorgpraktijk krijgt vroeg of laat te maken met een cyberaanval. Niet omdat je het niet goed doet, maar omdat jouw praktijk beschikt over precies de informatie waar cybercriminelen naar op zoek zijn: medische gegevens, bijzondere persoonsgegevens zoals de BSN, agenda’s, declaratiegegevens en toegang tot digitale zorgsystemen. Juist daarom is informatiebeveiliging geen technisch bijzaakje, maar een wezenlijk onderdeel van verantwoord ondernemerschap in de zorg.

Waarom juist zorgpraktijken interessant zijn

Cyberaanvallen zijn allang niet meer voorbehouden aan grote ziekenhuizen of landelijke zorgorganisaties. Ook huisartsenpraktijken, tandartspraktijken, fysiotherapiepraktijken, GGZ praktijken en andere eerstelijnszorgverleners zijn afhankelijk van digitale systemen. Denk aan het HIS, EPD, patiëntenportaal, e-mail, declaratiesoftware, online agenda’s en koppelingen met leveranciers of ketenpartners.

Voor cybercriminelen is die combinatie aantrekkelijk: waardevolle gegevens, hoge afhankelijkheid van systemen en vaak beperkte tijd of capaciteit om informatiebeveiliging structureel te organiseren. Een phishingmail lijkt bijvoorbeeld afkomstig van een vertrouwde leverancier. Een inlogpagina oogt exact als Microsoft 365. Of een medewerker klikt op een link tussen twee consulten door. Eén moment van onoplettendheid kan genoeg zijn.

Cybercrime raakt direct aan patiëntenzorg

De groei van cybercrime wordt versterkt door nieuwe technologie. Dankzij AI worden phishingmails persoonlijker en moeilijker te herkennen. Tegelijkertijd zijn aanvalsmethoden te koop als dienst. Cybercrime is daarmee een verdienmodel geworden, ook voor criminelen zonder diepgaande technische kennis.

Voor een zorgpraktijk gaat de impact verder dan financiële schade of reputatieschade. Als dossiers tijdelijk niet beschikbaar zijn, afspraken uitvallen of patiëntgegevens uitlekken, raakt dat direct aan continuïteit van zorg, vertrouwen en privacy. Bovendien wordt van zorgaanbieders verwacht dat zij aantoonbaar werk maken van informatiebeveiliging. De NEN 7510 vormt daarbij het zorgspecifieke kader voor het veilig omgaan met persoonlijke gezondheidsinformatie.

Waar gaat het in de praktijk vaak mis?

In de praktijk draait het zelden om spectaculaire hacks. Veel incidenten ontstaan door misbruik van toegang, vertrouwen en bestaande werkprocessen. Denk aan:

• misleidende e-mails die medewerkers verleiden om te klikken, in te loggen of een betaling goed te keuren;
• misbruik van een echt e mailaccount binnen de praktijk, waardoor berichten betrouwbaar lijken;
• gijzelsoftware die dossiers, agenda’s of bestanden tijdelijk onbereikbaar maakt; 
• onduidelijke afspraken met IT leveranciers over back ups, updates, logging en incidentrespons.

Dat maakt cybersecurity in de zorg geen abstract onderwerp. Het raakt de dagelijkse praktijk: kunnen medewerkers bij de juiste informatie, blijven afspraken doorgaan en kunnen patiënten erop vertrouwen dat hun gegevens zorgvuldig worden beschermd?

Wat kun je als praktijkhouder of praktijkmanager doen?

Je kunt cybercriminelen niet stoppen, maar je kunt wel bepalen hoe weerbaar jouw praktijk is. Dat begint niet met ingewikkelde techniek, maar met overzicht en duidelijke keuzes. Denk aan:

• weten welke systemen en gegevens cruciaal zijn voor de patiëntenzorg en bedrijfsvoering;
• duidelijke afspraken over wie toegang heeft tot patiëntgegevens, financiële gegevens en beheerdersrechten;
• basismaatregelen zoals sterke wachtwoorden, tweefactorauthenticatie, actuele software en betrouwbare back ups;
• het trainen van medewerkers in het herkennen van phishing, datalekken en ongebruikelijke verzoeken;
• een eenvoudig incidentplan, zodat duidelijk is wie wat doet als systemen uitvallen of gegevens mogelijk zijn gelekt.

Door informatiebeveiliging structureel onderdeel te maken van jouw praktijkvoering, verklein je risico’s en vergroot je de continuïteit van zorg. Bovendien helpt een gestructureerde aanpak om aantoonbaar invulling te geven aan verwachtingen vanuit wet- en regelgeving, toezichthouders, zorgverzekeraars en samenwerkingspartners.

Geen geruststellende gedachte, wel een verstandige keuze

Dat een zorgpraktijk vroeg of laat met een cyberincident te maken kan krijgen, is geen prettig idee. Maar het is wél een realistische aanname. Hoe goed jouw praktijk daarop is voorbereid, heb je voor een belangrijk deel zelf in de hand. Door te investeren in informatiebeveiliging bescherm je niet alleen data, maar ook de continuïteit van zorg, het vertrouwen van patiënten en de rust binnen jouw team.

Neem contact met de adviseurs van Visser & Visser

Wacht daarom niet tot het misgaat. Wil je weten waar jouw praktijk kwetsbaar is en wat je nu al kunt verbeteren? Neem contact op met onze adviseurs en ontdek waar je staat en wat nodig is voor een veilige, toekomstbestendige praktijk.