WIP & Water in de mondzorg

Mondzorg units hebben een watervoorzieningssysteem dat o.a. zorgt voor waterkoeling van daarop aangesloten roterend instrumentarium. De units zijn voorzien van zeer nauwe slangen van synthetisch materiaal, waar zich, zonder interventie, gemakkelijk biofilm in vormt. Het koelwater uit de mondzorg unit komt terecht in de mond van de patiënt en via aerosolvorming ook in de luchtwegen van patiënt en het tandheelkundig team. Micro-organismen die potentieel gevaar voor de gezondheid kunnen opleveren krijgen hierdoor een kans om voor problemen te zorgen. Reden genoeg om in te grijpen.

Beheersbaar maken waterkwaliteit 

Om de waterkwaliteit van een mondzorg unit beheersbaar te maken zijn maatregelen nodig. Maatregelen die een tandheelkundige praktijk zou kunnen nemen zijn: het strikt naleven van de spoelprotocollen beschreven in de richtlijnen van de WIP. Spoelen zal een reductie van het aantal aanwezige micro-organismen realiseren. Echter, zal dit in een reeds sterk verontreinigde unit niet een dusdanige reductie opleveren, zodat een eventuele norm niet overschreden wordt. Een tweede optie is het gebruik van desinfecterende middelen om de behandelunit van binnenuit te reinigen. Niet ieder desinfectiemiddel is echter even effectief. Er zijn middelen die micro-organismen goed bestrijden, maar echter niet doordringen in de eerdergenoemde biofilm. Sommige desinfectiemiddelen kunnen het binnenwerk van de behandelunit corroderen, met alle gevolgen van dien. Verder bestaat natuurlijk de mogelijkheid dat de waterkwaliteit van het aanvoerwater, voordat het in de behandelunit komt, reeds verontreinigd is. Heeft men dan netjes gespoeld en desinfectiemiddelen gebruikt (maar blijft men dit niet consequent doen), dan zal toch binnen afzienbare tijd de behandelunit weer verontreinigd kunnen zijn. Middels een inventarisatie van het leidingwerk zal dan, als derde optie, kunnen worden nagegaan of er bijvoorbeeld dode leidingen aanwezig zijn. Omdat dus niet iedere praktijk gelijk is, is het wenselijk om per situatie te inventariseren wat eventuele knelpunten zijn. Zo blijkt maar weer, meten is weten.

De nieuwe richtlijn

In de nieuwe richtlijn gaat men uit van, de aan de EU drinkwater richtlijn gerelateerde norm, minder dan 100 kolonievormende eenheden (KVE) per milliliter bij 22 graden C, minder dan 20 KVE/ml bij 37 graden C en minder dan 100 KVE/L Legionella soorten. Om op deze normen te kunnen toetsen is het noodzakelijk om watermonsters te nemen van de mondzorg unit.

Het nemen van watermonsters is meer dan een flesje onder de kraan houden en klaar is Kees.  Voor het nemen van watermonsters bestaat een Nederlandse norm, NEN-EN-ISO 19458. Deze norm omvat een aanzienlijk aantal parameters waaraan het nemen van watermonsters onderhevig is. Bijvoorbeeld de sterilisatie van de monsterflessen, het toevoegen van desinfectans inactiverende stoffen tot de temperatuur tijdens het transport van watermonsters en binnen hoeveel tijd de analyse dient te gebeuren, alles is gestandaardiseerd. Dat is natuurlijk niet zonder reden. Vervoert men een monster niet gekoeld, dan zullen micro-organismen zich ongeremd vermeerderen. De vervolgens verkregen onderzoeksresultaten geven dan uiteraard een vertekend beeld. Wordt er gewerkt zonder conserveringsmiddelen dan bestaat de mogelijkheid, dat de micro-organismen door verlengde blootstelling aan desinfecterende die (bedoeld of onbedoeld) aanwezig zijn, afsterven en wederom een vertekend beeld van de werkelijkheid ontstaat. Ook de temperatuur waarbij de organismen op het laboratorium gekweekt worden is van belang. Als men test bij andere temperaturen dan 22 graden C en 37graden C, is het resultaat niet conform de gestelde norm en dus nietszeggend. Er komt dus nogal wat bij kijken.

Werkt men volgens de correcte normen, dan mag men er vanuit gaan dat het verkregen resultaat reproduceerbaar is voor verschillende partijen. Dit is belangrijk omdat als er door een andere partij een onafhankelijke test wordt uitgevoerd, er alleen vergeleken kan worden als er op dezelfde manier getest wordt.

Werkwijze van DRS

Voor DRS is dit de voornaamste reden dat zij haar wateronderzoek uitvoert volgens eerdergenoemde normen. Daarom hebben onze mensen een opleiding gevolgd tot monsternemer. Onze monsterflessen zijn voorzien van conserveringsmiddelen en onze bussen zijn standaard uitgevoerd met een voor watermonsters geschikte koelinstallatie. Eenmaal op het laboratorium wordt er getest op de normen voor kolonievormende eenheden en Legionella die in de aankomende richtlijnen voor tandheelkundige praktijken vermeld staan.

DRS werkt volgens drie belangrijke stappen. Ten eerste worden er in overleg met de praktijk watermonsters genomen. Dit gebeurt tijdens het wisselen van de Dental milieubox, wat dus een besparing oplevert op de voorrijkosten. Blijkt dat er een normoverschrijding is, dan biedt DRS de mogelijkheid voor het laten uitvoeren van een risico-inventarisatie binnen uw praktijk. Aan de hand hiervan levert DRS de praktijk een beheersplan op maat. Na het enige tijd uitvoeren van de beheersmaatregelen wordt er een herbemonstering gedaan door een extern, gecertificeerd laboratorium. Op deze manier waarborgt DRS haar onafhankelijkheid. Is dit niet voldoende, dan faciliteert DRS contact met uw dental depot om een voor uw mondzorgunit juiste desinfectie- of reinigingsmiddel voor te schrijven.

De praktijk kan nu voldoen aan de door de werkgroep infectiepreventie opgestelde richtlijn. 

Voor meer informatie kijk op  http://www.drs.nl.

Vincent Berghuis Analist & Adviseur DRS