Veilig werken: Word geen slachtoffer van ransomware

Het is een cliché maar voorkomen blijft natuurlijk altijd beter dan genezen. Een IT Security Check is voor vele praktijken dan ook echt een eyeopener. Ransomware is een variant van malware (schadelijke code) dat in eerste instantie bestanden op een pc of netwerk ontoegankelijk maakt. Er wordt losgeld gevraagd om de bestanden weer vrij te laten geven.

Sporen

Maar dit is helaas niet het enige wat er kan gebeuren. Tijdens een aanval kan ook direct toegang verkregen worden tot het netwerk. Hiermee wordt door de aanvaller letterlijk een deur opengezet waarmee hij op ieder gewenst moment toegang heeft tot het netwerk. Ook worden er vaak zogenaamde keyloggers geïnstalleerd om de invoer van een gebruiker en zelfs een IT’er op te kunnen slaan en deze te kunnen volgen. Zo kunnen overige wachtwoorden en andere zaken eenvoudig worden ontvreemd.

Dit is slechts een deel van mogelijke malwaresporen die een aanvaller achter kan laten tijdens een besmetting. Niet alle IT-partijen zijn zich hier van bewust en laten hierdoor inbraakresten achter wat later weer kan leiden tot andere nadelige gevolgen.

Hoe vervelend het ook altijd blijft, ransomware ‘toont’ wel zijn gezicht. Het laat duidelijk zien dat het er is. Helaas zijn er ook malwarevarianten die stiekem op de achtergrond blijven werken. Met onvoldoende of onjuiste maatregelen kunnen ook deze ernstige schade veroorzaken in de loop der tijd. Wees bewust van overig sluipgevaar.

Maatregelen

De gevolgen van ransomware zijn vaak niet te overzien. Hoe gaat u hier als praktijkhouder/-manager mee om? Bovenal, hoe gaat uw IT-partij hiermee om? Slachtoffer worden blijkt jammer genoeg erg eenvoudig dus u kunt maar beter nu bespreken hoe hiermee om te gaan. Maar doe dit niet alleen. Heeft u niemand om tegenaan te praten, of wilt u een second opinion? Ik help graag waar ik kan.

Op internet is veel info te vinden over het wel of niet betalen van de ransomware. Mijn advies is dit nooit te doen. Ook al is het ontcijferen van versleutelde bestanden gewoonweg onmogelijk, toch blijft mijn advies dit niet te betalen. Je weet nooit of je na betaling de sleutel krijgt of wellicht nog meer ellende. Daarbij blijft deze vorm van criminaliteit in stand als u betaalt. Grondig en secuur onderzoek naar de toegebrachte schade is essentieel om het in de toekomst te voorkomen.

Tips

1. Informeer Personeel

Ransomware wordt voor ongeveer 70 procent veroorzaakt door een menselijke fout. Grrr, weer een cliché maar “fouten maken is menselijk”. En om gelijk de andere er maar ook in te gooien: “Van fouten kun je leren”. Hoe moeilijk het ook is, de veroorzaker zal zich enorm schuldig voelen. Mocht het gebeuren, bespreek het dan met de persoon en maak het ook bespreekbaar in het hele team. Maak niet de fout door het te verbergen want dan staat de deur wagenwijd open voor een volgende besmetting door ransomware. Neem wel de persoon in bescherming, omdat deze vaak in zijn of haar routinewerk verrast wordt met trucjes waarin ransomware schuilgaat.

2. Maak back-ups

Deze tip is eigenlijk vrij eenvoudig, maar wel essentieel. Zonder back-ups lijkt een veldslag tegen een aanval namelijk al snel verloren. Frequentie, omvang en locatie zijn 3 essentiële elementen.

3. Doe aangifte bij de politie voor inbraak en gijzeling

Online aangifte doen bij de politie is op dit moment nog steeds niet mogelijk. Je zult een afspraak moeten maken om op het bureau aangifte te doen. Ja, dit kost tijd maar moet gewoon gedaan worden! De dader (verspreider van ransomware) kan sneller gepakt worden door alle aangiftes en stopt mogelijk met het verspreiden. Daarbij komt mogelijk na aanhouding de crypto-sleutel nog boven tafel. Ook voor de verzekering is het belangrijk om aangifte te doen. Uw verzekering heeft namelijk in ieder geval een aangifte nodig om te kunnen oordelen of je wellicht voor enige vergoedingen in aanmerkingen komt. Belangrijk: Je IT-partij speelt hier een grote rol in! De vragen van de politie en verzekeraar kunnen alleen beantwoord worden indien tijdens opschoning van ransomware voldoende maatregelen zijn genomen en op een juiste wijze gelogd is.

Er zijn nog veel meer tips om beter om te gaan met ransomware en hoe deze te voorkomen. Wil je meer weten? Neem dan contact met mij op.

John van der Zwaan

Praktijkadviseur

johnvdzwaan@gmail.com / jvdzwaan@qfast.nl

06-10675039

In mijn blogs staat ‘veilig werken’ altijd centraal en ik hoop u in mijn komende blogs met praktische tips uw praktijk nog veiliger te kunnen laten werken. Niet alleen het veiliger inrichten van uw praktijk maar ook uw medewerkers bewuster laten worden van de dagelijkse handelingen in hun taken.