Veranderen in de huisartsenpraktijk… tot je groen en geel ziet!

In de huisartsenpraktijk is regelmatig werkoverleg, waar afspraken gemaakt worden om de dagelijkse werkzaamheden beter te doen. Eén punt van de agenda blijft maar terugkomen: geen gebruik van privé telefoons onder werktijd. In het team met acht assistentes is er één die het daarna volgens afspraak invoert. De anderen blijven doen wat ze altijd deden, even snel reageren op Whatsappjes en privémail.

Het stoort de manager, die zich afvraagt wat er nodig is om het gedrag van deze assistenten te veranderen. Soms lijkt het of ze op een andere planeet zitten. Ze hebben toch een afspraak, dat staat duidelijk in de verslagen van de overleggen.

Leren veranderen, met kleurendenken

Hans Vermaak en Leon de Caluwé geven met Leren veranderen, veranderkunde met de kleurentheorie als basis, inzicht in de verschillende denkwijzen en behoeften van mensen bij omgaan met veranderingen. De verschillen zijn als volgt getypeerd, uitgaande van de vraag: Er verandert pas iets als je…

… belangen bij elkaar brengt: geeldrukdenken
… eerst denkt en dan (planmatig) doet: blauwdrukdenken
… mensen op de juiste manier prikkelt: rooddrukdenken
… mensen in leersituaties brengt: groendrukdenken
… je spontane evolutie een handje helpt: witdrukdenken

Deze verschillende typen vragen ieder om een andere benaderingswijze. Gedragsveranderingen begeleiden is een ambacht: kijken en begrijpen, zodat je de juiste interventie voor die bepaalde situatie of dat vraagstuk kiest. Belangrijk is om aandacht te hebben voor de complexiteit van de situatie. Het begint met inzien dat er diepgewortelde verschillende stijlen van denken en doen zijn.

De gekleurde realiteit

Een stroming is ‘waar je van bent’. Om daar achter te komen kan je de kleurentest doen, met de app of via de website van Hans Vermaak. Om constructief veranderingen in gang te zetten, gebruik je de verschillende stromingen in de juiste situatie. De stromingen hebben verschillende aannames, andere kenmerken en je handelt anders, streeft andere idealen na. Wat bij de één het doel is kan voor de ander slechts een middel zijn.

In deze huisartsenpraktijk blijkt dat er achter het gebruik van de privételefoons verschillende dingen spelen. In een teamoverleg wordt afgesproken dat elke assistente de test doet en dat ze bespreken wat daar uit komt. De assistentes vinden het best leuk, zijn verrast over de uitkomst en gaan direct vergelijken. De assistente die haar mobiel niet gebruikt overdag blijkt hoog op blauw te scoren, net als de praktijkmanager. Drie assistentes scoren voornamelijk rood: zij willen graag veel met hun gezin in contact blijven. Eén assistente scoort hoog op groen, zij vertelt dat ze gebruik maakt van de whatsappgroep van de laatste nascholing als ze iets wil weten. Twee assistentes scoren veel geel: zij zitten in verschillende whatsapp groepjes, van de mensen waar ze op verschillende dagen mee samen werken. En één assistente scoort hoog op wit: omdat iedereen de mobiel gebruikt doet ze dat ook maar.

Een spectrum aan oplossingen

Dit wetende kunnen er nieuwe afspraken gemaakt worden over het gebruik van de mobiele telefoon tijdens werktijden. Assistentes die willen checken hoe het met hun gezin en whatsappgroepjes gaat doen dat tijdens de koffie-, lunch- en theepauze. Alleen voor dringende telefoontjes van hun partner blijft de beltoon aan, zodat ze niet steeds hoeven te kijken. De assistente die wil bijleren vindt bijval en er worden intervisiegroepjes gemaakt met twee andere praktijken in de stad.

Bij het volgende overleg over twee maanden wordt dit geëvalueerd. Door op deze manier naar het vraagstuk te kijken voelde elke assistente dat er aandacht en erkenning was voor wat zij belangrijk vindt en is meer gemotiveerd om zich er aan te houden.

Linda Tolsma is praktijkmanager in de huisartsenzorg vanuit haar eigen bedrijf Tollin Advies en adviseur bij samenwerking van zorg en welzijn.

Link: Management Impact, Achter de kleurentheorie: waar gaat ‘Leren veranderen’ over?

Foto: Shutterstock