Erik Bannenberg: ‘Verkeerd gebruik communicatiestijlen veroorzaakt vaak gedoe’

Erik Bannenberg is coach op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en traint teams vanuit het bedrijf Frank CS. ‘Frank staat voor frank en vrij’, legt hij uit. ‘Wij denken dat in de meeste gevallen het fijn is als mensen frank en vrij met elkaar praten, omdat openheid en goede samenwerking meestal samen gaan.’

Je workshop is een kennismaking met vier soorten 'normale' communicatie. Wat is dan ‘normaal’?

‘We zijn allemaal opgevoed met het idee “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”. Dat betekent dat we anderen aanspreken, zoals we dat zelf ook prettig vinden. Dat vinden we normaal. Maar eigenlijk is dat helemaal niet zo handig, want je kunt anderen beter zo benaderen zoals zij dat willen. Als ik in Frankrijk de weg moet vragen, kan ik wel iemand in het Nederlands aanspreken, maar daar kom ik niet verder mee. Dan kun je beter Frans spreken.’

Welke vier stijlen onderscheid je?

‘De eerste communicatiestijl is gefocust op resultaten en zo efficiënt mogelijk communiceren. Deze mensen zijn vaak kort de bocht. De meest gebruikte stijl is van mensen die vanuit enthousiasme en relatie met elkaar praten, hun verhalen gaan vaak van de hak op de tak. Die stijl is ook wel bekend als ‘praatje pot’. Daarnaast zijn er de mensen die gericht zijn op hoe ze de dingen voelen. En de vierde stijl is die van de mensen die zich laten leiden door logica, door zorgvuldigheid, voor wie alle details belangrijk zijn.’

Welke misverstanden zijn er tussen de verschillende stijlen?

‘Het meeste gedoe ontstaat vanuit die stijlen. “Ik ben het wel eens met wat je zegt, maar de manier waarop je het zegt bevalt me niet.” We spreken dan van het betrekkingsniveau en het inhoudsniveau. Om de communicatie inhoudelijk goed te laten verlopen, moet de betrekking, de relatie ook oké zijn. Als mensen het inhoudelijk wel met elkaar eens zijn en er toch fricties zijn, heeft dat vaak te maken met hoe ze waarnemen. Bijvoorbeeld mensen die erg van de details zijn, snappen de mensen die van de hak op tak springen vaak niet en omgekeerd. Ik denk dus dat voor de kwaliteit van de samenwerking het betrekkingsniveau belangrijker is dan het inhoudsniveau.’

Wat is het belang van de do’s en don’ts bij de stijlen?

‘Wat ik kan doen in deze workshop in anderhalf uur is deelnemers ervarend te laten leren, anders te leren luisteren naar communicatie. Daarbij gaat het vooral om attitudeverandering. De verandering die nodig is, is anders te leren kijken: wat heeft die ander van mij nodig om mij ook te kunnen begrijpen? Dat betekent dus dat je, loyaal aan je eigen belang, vanuit de ander leert kijken. Ik laat deelnemers ervaren dat die stijlen ook echt bestaan en wat er gebeurt als je elkaar niet begrijpt. Ik bied handvatten over hoe de stijlen werken en hoe ze die kunnen herkennen aan de hand van korte video’s.’

Hoe relevant zijn die communicatiestijlen voor kleine organisaties als eerstelijns- of mondzorgpraktijk?

‘Als je een leidinggevende functie hebt, is het wezenlijk dat je inziet hoe het in de communicatie werkt. Meer dan vijftig procent van de mensen praten vanuit hun gevoel. Als jij geneigd bent vanuit de ratio te blijven praten, is de kans groot dat de communicatie niet werkt en dan ben je verminderend effectief. Kortom: voor mensen in managementfuncties is het herkennen van stijlen en ze leren gebruiken van groot belang.’

Meer informatie:

• Erik Bannenberg 
• Frank CS

Dag van de Praktijkmanager (25 mei 2023): ‘Powertools voor de communicatie’

De workshop Powertools van Erik Bannerberg is een kennismaking met 4 soorten ‘normale’ communicatie. Deelnemers leren de eigen communicatiestijl herkennen en ook de drie andere. De workshop gaat uit van het herkennen, erkennen en gebruiken van de stijlen en biedt bovendien een aantal do's en don'ts. Kijk hier voor het programmaoverzicht van de Dag van de Praktijkmanager en meld je hier aan.