Bovenstroom en onderstroom

woensdag 27 september 2017
timer 3 min
In moderne managementliteratuur lezen we vaak over de ‘bovenstroom’ en de ‘onderstroom’. De ‘bovenstroom’ is wat je kunt zien, actuele thema’s, concepten maar ook ons gedrag. De ‘onderstroom’ bevat de psychologische factoren die niet zichtbaar zijn maar wel een enorme impact hebben.

Denk bij de onderstroom bijvoorbeeld aan de waarden, normen en persoonlijk belangen van je medewerkers of de cultuur binnen je team of organisatie.

 

Psychologische factoren

Alle weerstand die je als manager bij je medewerkers ervaart, heeft een psychologische oorzaak. Wil je een constructieve relatie met je medewerkers hebben, dan heeft het dus weinig positief effect om op elke weerstand in te ‘hakken’ en dus uitsluitend bezig te zijn met symptoombestrijding. De echte reden van weerstand ligt dieper en kent eigenlijk maar drie oorzaken:

 

  • Allereerst zijn er medewerkers die datgene wat je voorstaat maar onzin vinden: “Alles ging toch goed?” Zij zien de noodzaak van veranderen of vernieuwing niet in. Deze groep van mensen ervaart gewoonweg onvoldoende urgentie.
  • Er zijn ook medewerkers die deze noodzaak wel inzien maar eigenlijk veel moeite hebben met het loslaten van wat er in de oude situatie wél goed was. De door jou ingeluide nieuwe richting impliceert voor hen een verlies.
  • Tot slot zijn er medewerkers die het even niet meer weten. Deze groep komt niet in beweging omdat voor hen veel aspecten van wat hen te wachten staat, nog onduidelijk zijn. Ze blijven passief aan de ‘zijlijn’ staan. Ook een vorm van weerstand.

Herkenbaar?

 

Old school’ versus ‘new school’

Hoe kun je hier mee omgaan? Even kort door de bocht; bij elke vorm van ‘weerstand’ die je bij medewerkers ervaart, heb je eigenlijk slechts twee opties:

 

Optie 1

Je ziet elke vorm van weerstand als negatief. Je geeft op of drijft je zin door middels de macht die je als manager hebt. Dit is de old school’-werkwijze vanuit het traditionele (hiërarchische) leiderschap. Je zult ook erkennen dat deze ‘old school’-aanpak je als leidinggevende veel energie kost. Als mens kun je er uiteindelijk op ‘leeglopen’ of het opgeven (zie het zilvermijnverhaal).

 

Optie 2

Je onderkent de psychische factoren die aan het weerstandsgedrag ten grondslag liggen. Dit betekent voor jezelf dat je stopt met inhoudelijk te reageren op het gedrag van je medewerkers. In plaats dáárvan ga je met open vragen en een open mind onderzoeken wat er precies leeft bij betrokken medewerkers. Je raakt niet gefrustreerd of boos op medewerkers die niet met je meegaan of veranderingsprocessen vertragen. Integendeel: je ziet het als uitdaging om te weten te komen wat er écht aan de hand is en je kunt daardoor de energie van hun weerstand op een positieve manier gebruiken om je verandering daadwerkelijk te laten slagen! Dit is het ‘new school’-denken, waarbij je werkt aan een organisatie waar medewerkers gemotiveerd en geïnspireerd hun bijdrage leveren en optimaal betrokken zijn.

 

Just do it!

Het ontdekken van de factoren bij je medewerkers die ten grondslag liggen aan al hun weerstand of hun dwarsliggen, vraagt in het begin veel energie en ‘omdenken’. Maar de aanhouder wint. Nogmaals; er zit ‘zilver’ achter het graniet!

 

Wil je meer over dit onderwerp weten of wil je dat wij als W2 Insight je helpen bij het implementeren van de nieuwe gezichtspunten? Trek dan gerust aan de bel!

 

Jos Luypaers

W2 Insight

www.w2insight.nl

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Bovenstroom en onderstroom

Lees verder - met dit thema

Foto: Rianne Schrijver en Marlies Schipper_KennisConnect
mic_external_onInterview

Rianne Schrijver en Marlies Schippers bij de PM Dag: 'Bepaal je positie en spreek je uit’

28 apr om 13:30 uurtimer5 min

Wat maakt dat mensen met plezier, energie en betrokkenheid hun werk doen? In de workshop ‘Werkgeluk in de…

Lees verder »
Rianne van Dongen (Visser & Visser)
mic_external_onInterview

Rianne van Dongen bij de PM Dag: ‘De echte uitdaging van HR? Niet de regels, maar het gedrag’

23 apr om 10:15 uurtimer4 min

Tijdens de Dag van de Praktijkmanager op 21 mei neemt Rianne van Dongen, manager Salaris & HR bij Visser…

Lees verder »
Klara Knapen (Foto: NVvPM)
mic_external_onInterview

Klara Knapen (NVvPM) bij de PM Dag: ‘Timemanagement gaat over tijd voor jezelf maken’

15 apr om 10:00 uurtimer4 min

Klara Knapen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Praktijkmanagement, geeft tijdens…

Lees verder »
Merijn Ruis (eigen foto)
mic_external_onInterview

‘Gelukspsycholoog’ Merijn Ruis: ‘Sociale verbinding is veruit het belangrijkste’

9 apr om 13:45 uurtimer6 min

Psycholoog Merijn Ruis is al sinds zijn studietijd gefascineerd door menselijk geluk. Volgens…

Lees verder »
Ben Tiggelaar: ‘Werkgevers moeten zich niet afvragen: hoe ga ik om met Millennials en Gen Z’ers? Maar: hoe speel ik in op de behoeften van medewerkers in verschillende levensfasen?’
all_inclusiveAchtergrondartikel

Gedragswetenschapper Ben Tiggelaar: ‘Stereotypen’ over generaties zijn ‘moderne astrologie’

31 mrt om 11:30 uurtimer4 min

‘De meeste studies naar generatieverschillen deugen niet.’ Dat stelt Ben Tiggelaar,…

Lees verder »
Tandarts Noemi Romero en haar team - Monique Brunt i.s.m. Laurea Socials
all_inclusiveAchtergrondartikel

Werkgeluk in de praktijk: Sleutel tot toekomstbestendige zorg

19 mrt om 11:30 uurtimer5 min
De zorg staat onder druk. De arbeidsmarkt is krap, de zorgvraag neemt toe en teams worden kleiner en diverser.…
Lees verder »
Praktijkmanager Fiona Harmsen (Foto: Bij Nader Inzien)
flash_onNieuws

Bij Nader Inzien zoekt gepensioneerde tandartsen voor Amsterdamse vestiging

3 mrt om 15:00 uurtimer4 min
De sociale tandartsenpraktijk ‘Bij Nader Inzien’ in Havelte heeft zo veel nieuwe inzichten opgeleverd, dat de…
Lees verder »
Foto: Ewald Geerdink
flash_onNieuws

Ledenmiddagen PM Netwerk: Inspiratiesessies over de zeven bronnen van werkgeluk

17 dec 2025 timer2 min
Ook in 2026 trekken we met het PraktijkmanagersNetwerk het land in voor de jaarlijkse ledenmiddagen. Net als dit…
Lees verder »