Psychologie van de praktijk

Het praktijkgebouw moet het werk als zorgverlener mogelijk maken en het dient aan veel eisen te voldoen. Zo moet het praktijkgebouw praktisch zijn ingedeeld en er moet natuurlijk hygiënisch gewerkt kunnen worden. Om een praktijk goed te kunnen managen is het ook belangrijk dat er ruimte is voor overleg van het managementteam, een pauzeruimte voor de medewerkers en een kleedruimte niet te vergeten.

De praktijk is echter ook een visitekaartje en een afspiegeling van praktijkmissie en –visie. Hier geldt ook de spreuk: ‘Je krijgt nooit een tweede kans voor een eerste indruk’. Diverse componenten zorgen voor het totaalplaatje waarmee je indruk kunt maken en ervoor kunt zorgen dat je een sfeer creëert waarbij de patiënt zich goed voelt. Voor veel patiënten is een bezoek aan de tandarts een zeer stressvolle gebeurtenis, maar dat zal jij zelf dagelijks meemaken. Er bestaan zelfs coachingsbureaus die mensen begeleiden zodat zij weer na lange tijd naar de tandarts kunnen. Dit zegt natuurlijk genoeg.

Omgevingskenmerken dragen ook bij aan het welbevinden en functioneren van ons als mens en het is dus jammer om deze handvatten niet met beide handen aan te pakken.

Als we het over omgevingskenmerken hebben, spreken we over bv. kleuren, geuren, licht en geluid. Deze kenmerken kunnen op de volgende manier het welbevinden van de patiënt beïnvloeden:

• De kleur van de ruimte: een rode praktijkruimte is niet aan te bevelen. Deze kleur straalt kracht uit, maar staat ook voor angst en gevaar. Daarentegen hebben de kleuren groen en blauw een rustgevend en kalmerend effect. Blauw staat ook voor vakkundigheid en vertrouwen.
• Geuren zijn gekoppeld aan herinneringen en dat maakt dat de beleving subjectief is. Er zijn wel een paar algemeen bewezen effecten welke geuren op de stemming van mensen hebben. Zo hebben jasmijn, lavendel en kamille een rustgevende en kalmerende werking. De geur van citroen en munt zijn echter activerend. Een bakje met verse kalmerende kruiden of een luchtverfrisser met dezelfde geuren zorgen er dus voor dat de patiënt meer ontspannen in de stoel zit en de angst vermindert.
• Daglicht in de behandelkamer vermindert ook stress, dus met het uitzicht op een groen bos of een blauw meer of de zee is het voor de patiënt minder spannend om die lastige extractie te ondergaan. Maar ja, niet iedere praktijk staat in het Gooi of huist aan het strand….
• Geluid wordt wel eens over ‘het hoofd gezien’ als component welke ook de gemoedstoestand beïnvloedt. De beleving van geluid wordt mede bepaald door akoestiek. Vlakke en gladde vloeren en muren van steen en instrumenten en delen van de ruimte van roestvrijstaal, zullen het geluid beter weerkaatsten en zo klinkt het harder. Een angstige patiënt gedijt echter beter in een rustige en stille omgeving. Dan is het ook nog eens zo dat het geluid van een tandartsboor ver draagt en als dat goed hoorbaar is in de wachtkamer, wordt dit niet bepaald als een ‘warm welkom’ ervaren.

Muziek heeft vanzelfsprekend ook een groot effect op een mens. Zachte neutrale en melodieuze muziek op de achtergrond is natuurlijk een beter idee dan heavy metal luid uit de speakers te laten klinken.

Het blijft natuurlijk zo dat smaken verschillen en leeftijd ook een rol speelt op hoe een mens de praktijkomgeving ervaart. Echter, alles wat je kunt doen om de beleving van de patiënt positief te beïnvloeden is natuurlijk mooi meegenomen. De kans op een succesvolle behandeling is groter indien de patiënt zich kan ontspannen. Jij werkt zelf natuurlijk ook in het praktijkgebouw, dus alle componenten hebben ook invloed op jou als behandelaar en dat is natuurlijk ook belangrijk.

Indien je het helemaal goed wilt aanpakken en een nieuwe praktijk laat bouwen of een reeds bestaand gebouw verbouwen, kan je de inrichting overlaten aan een deskundig team. De kruisbestuiving van een interieurstylist die gespecialiseerd is in feng shui en artistic healing in samenwerking met een interieurarchitect, maken van het praktijkbezoek wellicht een onvergetelijke beleving. Echter, als je dit wat te ver gaat en het budget daarvoor niet toereikend, kom je een heel eind met het toepassen van bovenstaande wetenswaardigheden.

Ing. Petra van der Zwan adviseert tandartspraktijken op het gebied van kwaliteitsmanagement, wet- en regelgeving, praktijkmanagement en Lean oplossingen, is Lead Auditor kwaliteitsmanagementsysteem ISO 9001 en eigenaar van Invert Innovatie Management.