“Te voet”, door Shane O’Mara

Wat maakt dat dit boek niet zal landen bij iedere loper. Is het slecht geschreven? Absoluut niet! Het is mooi verhalend en heeft makkelijk lopende zinnen. Komt het nu even op het verkeerde moment? Het boek gaat over zo iets basaals, dat het altijd actueel zal zijn. Het is eerder te veelomvattend. Te veel informatie over alles wat is onderzocht over ons “lopen”. Ruim 50 van de 300 bladzijden beschrijven alle voetnoten van onderzoeken en literatuur, waarna wordt verwezen. Deze volledigheid maakt het door blijven lezen moeilijk, zeker voor mensen, die helemaal niet thuis zijn in de neurowetenschappen.

De boodschap is heel helder. Lopen heeft in de evolutie de ontwikkeling van onze hersenen bepaald en structuur gegeven. Dat wij rechtop gingen lopen en onze weg over de wereld gingen zoeken, heeft gezorgd voor mogelijkheden en aanpassingen. Vooral ons brein heeft zich helemaal ontwikkeld ten gunste van de nomadische mens. En het blijkt ook nu nog dat ons brein beter gaat werken, als we veel lopen. In plaats van lopen, zitten we tegenwoordig heel veel. Om te vergaderen en om achter beeldschermen te werken. Shane O’Mara toont aan dat onze creativiteit veel groter zou zijn, als we tussendoor even zouden gaan wandelen. Maar ook stemming en gezondheid verbeteren aanzienlijk door regelmatig een half uur flink door te lopen.

Het boek behandelt uitvoerig alle aspecten van het lopen. Hoe gezondheid, stemming en denkvermogen door lopen aanzienlijk winnen. Hoe wij als homo sapiens 60.000 jaar geleden zijn vertrokken uit Afrika om naar alle uithoeken van de aarde te lopen. Hoe het feitelijke lopen fysiologisch en neurologisch plaatsvindt. En hoe kinderen dat bijna instinctmatig leren. Een mooi hoofdstuk over ons ingebouwde navigatiesysteem. Leuk om te herkennen, dat we een eigen landkaart in ons hoofd maken. Dat het heel belangrijk is, dat een stad gebouwd is om in te lopen. Loopsteden zijn voor mensen een weldaad om in te leven. Planologen zouden zich dat moeten realiseren. Pas dan komen de voordelen van veel en regelmatig  lopen tot hun recht: lichaam en geest varen er wel bij, aantoonbare antidepressieve effecten en het verbeteren van onze sociale contacten. Alles wat hij beschrijft, wordt steeds met uitgebreide verwijzingen en onderzoeken zo goed mogelijk gestaafd. Tenslotte vertelt Shane O’Mara over zijn eigen voorkeur om ’s nachts te wandelen.

Bij de lezers van Medisch Ondernemen zitten er natuurlijk veel mensen, die zullen smullen van dit boek. Bewegingswetenschappers, fysiotherapeuten, revalidatieartsen, neurowetenschappers, topsporters, beleidsmakers, planologen en andere lezers, die zelf willen lezen, hoe Shane O’Mara tot zijn conclusies is gekomen. En als je de gedachten-stromen van al die onderzoekers wilt leren kennen, om vervolgens zelf met die kennis te werken of te leven, is dit een boek voor jou.

Hoewel ik redelijk goed ben ingevoerd in de neurowetenschappen, merk ik dat al die ondersteunende informatie voor mij niet hoeft. Ik zou genoeg hebben aan de gepopulariseerde versie.  Ik vraag mij af of Shane O’Mara zelf wel zo een versie kan schrijven zonder aan zijn voorkeur van volledigheid afbreuk te doen. Maar er komen zeker journalisten en redacteuren, die de inhoud van dit boek toegankelijk maken voor de meerderheid van de lopers. Want deze lopers weten intuïtief al lang dat lopen voor hen gezond is, hen plezier geeft,  hen helpt om optimaal te blijven functioneren, en dat lopen hen vitaal en creatief maakt. En als men de kennis van dit boek gaat communiceren met alle Vierdaagse lopers, zullen zij dat ook herkennen. Liefst in een paar A-4-tjes. Daarop moeten we nog even wachten.

Geschreven door Thieu Heijltjes, oud-huisarts

Wilt u ook op de hoogte blijven van Medisch Ondernemen? Schrijf u hier in voor onze nieuwsbrieven Eerstelijn en Mondzorg.     

Foto: Boek 'Te voet' door Shane O'Mara