‘Beeld dat vrouwen alleen in deeltijd willen werken is achterhaald’

Het aantal Nederlanders met een voltijdbaan is de afgelopen tien jaar met bijna vijftien procent gestegen, maar deze groei is vooral aan vrouwen te danken. Het aantal vrouwen met een volledige baan nam liefst met 33 procent toe, terwijl bij mannen een stijging van negen procent te zien is. Dit blijkt uit onderzoek van Nationale Vacaturebank op basis van CBS-cijfers.

Opvallend is de forse inhaalslag die vrouwen maken wat betreft arbeidsduur. Terwijl de gemiddelde werkweek van alle Nederlanders met ruim een uur toenam, is de stijging bij vrouwen met 2,4 uur per week aanzienlijk groter dan bij mannen (0,2 uur). Het omgekeerde is te zien bij deeltijdwerk: het aandeel mannen in deeltijd nam fors toe, terwijl vrouwen steeds vaker in voltijdsbanen werken.

‘Het is al langer bekend dat een groot deel van de vrouwen meer wil werken. Dit zien we nu ook in de praktijk terug’, zegt Sharita Boon, directeur van Nationale Vacaturebank. ‘Het beeld dat vrouwen alleen in deeltijd willen werken is daarmee echt achterhaald. Bij mannen zien wij dat ze juist wat vaker in deeltijd zijn gaan werken.’

Vrouwen willen meer uren

Vooral alleenstaande moeders geven aan vaker meer te willen werken, zo bleek in 2024 al bij Emancipatiemonitor van het CBS. Een ontoereikend inkomen is voor 32% van de deeltijdwerkende vrouwen een reden om meer uren te willen werken. Andere voorwaarden zijn betere afstemming van werktijden op privéleven (27%) en de mogelijkheid tot thuiswerken (23%). Aan de andere kant geeft 14% van de werkende vrouwen aan juist minder te willen werken, waarbij met name tijd voor zichzelf, het huishouden en het verminderen van werkstress als redenen worden genoemd.

Opleidingsniveau cruciaal voor arbeidsduur

Uit het onderzoek komen grote verschillen naar voren in arbeidsduur op basis van opleidingsniveau. Nederlanders met een hbo- of universitaire opleiding werken verreweg het meeste: bijna 35 uur per week. Dat is ruim drie uur meer dan mensen met maximaal mbo-4 en zeven uur meer dan mensen met een vmbo- of mbo-1-diploma. Ook hier is het grootste verschil bij vrouwen te zien. Vrouwen met een hbo- of wetenschappelijk diploma werken bijna 50 procent meer uren dan vrouwen met een vmbo- of mbo-1-diploma. Bij mannen bedraagt dit verschil nog geen twintig procent.

Hoger opgeleiden gunstigere arbeidsomstandigheden

‘Dat theoretisch opgeleide vrouwen bijna 50 procent meer werken dan praktisch opgeleide vrouwen lijkt op het eerste gezicht een enorm verschil’, aldus Boon. ‘De redenen zijn logisch. Zo hebben mensen met een theoretische opleiding doorgaans een minder fysiek belastende baan en werken ze onder gunstigere arbeidsomstandigheden. Dat is ook één van de redenen waarom vrouwen met het praktische mbo-1-diploma ruim twee keer minder verdienen dan iemand met een hbo- of wetenschappelijk diploma. Het gemiddeld uurloon ligt lager, maar ze werken ook vaker in deeltijd of hebben minder vaste contracturen.’

Vrouwen zijn sterk vertegenwoordigd in zorg- en welzijnsberoepen, zo bleek in 2024 uit de Emancipatiemonitor. In 2023 was 79% van de werkzame beroepsbevolking in deze sector vrouw. Vrouwen met een opleiding in de gezondheidszorg werken relatief vaak in een bijpassend beroep (64%). Het aandeel vrouwen in de zorg is met 79% wel licht gedaald ten opzichte van 2014 (81%). Daarentegen is het aandeel vrouwen in andere sectoren, zoals creatieve beroepen en openbaar bestuur, toegenomen.

Bronnen: Boommanagement, We werken steeds meer, vooral vrouwen en CBS, Emancipatiemonitor 2024