RIVM: Proeftuinen als inspiratiebron voor toekomst

Van 2013 tot 2018 benoemde het ministerie van VWS negen regio’s tot proeftuinen. De proeftuinen zijn samenwerkingsinitiatieven met het doel het zorgsysteem toekomstbestendig maken. Meer gezondheid van de populatie en verbetering van kwaliteit van zorg tegen minder kosten, dat was het doel (Triple Aim). Preventie, zorg en welzijn, onderwijs en het bedrijfsleven kwamen in deze proeftuinen samen. 

Vijf jaar later

RIVM reflecteert in de Landelijke Monitor Proeftuinen op vijf jaar proeftuinen en benoemt dat er vooruitgang is geboekt, maar niet zoals verwacht. De interventies die zijn ingezet, zijn ingezet op specifieke doelgroepen, waardoor de resultaten nog niet zichtbaar zijn op het niveau van de regionale populatie. Verder schrijft RIVM dat de verschuiving van budgetten slechts beperkt plaatsvond. Alternatieve vormen van bekostiging in het zorgsysteem zijn weinig tot niet tot stand gekomen. Voor zorgverzekeraars en –aanbieders wegen de risico’s hoger dan het succes. De proeftuinen zijn er over eens dat data- en kennisinfrastructuur noodzakelijk zijn om te kunnen sturen op interventies en om inzicht te krijgen op de Triple Aim. De proeftuinen zijn hier intensief mee bezig geweest, maar merken dat zij ondersteuning nodig hebben bij het realiseren van deze infrastructuren. 

RIVM concludeert: “Voor een versnelling van de beweging naar een systeem dat focust op gezondheid in plaats van ziekte is onder andere het gevoel van urgentie in het huidige zorgsysteem nog te laag.” Doordat er bij bestuurders onvoldoende urgentie is voor de ontwikkeling van een zorgsysteem naar een gezondheidssysteem worden grote wijzigingen vertraagd of tegengehouden.

Goed begin

Het ontstaan van regionale samenwerkingsverbanden, bestaand uit partijen zoals zorgverzekeraars, zorgaanbieders, burgervertegenwoordiging en gemeenten is volgens RIVM een goed begin, maar ze zijn er nog niet: “Uiteindelijk zijn perceptie en gedrag van de burgers, professionals, beleidsmakers, en onderzoekers doorslaggevend. Naast besef van urgentie voor verandering, zijn onderling vertrouwen en een gevoel van zekerheid nodig.” 

Aan de hand van de ervaringen van de proeftuinen heeft het RIVM acht leidende principes geformuleerd om vanuit een regionaal netwerk toe te werken naar een toekomstbestendig gezondheidssysteem.

Bron: https://www.rivm.nl/proeftuinen-toekomstbestendige-zorg