Wat de nieuwe regering voor u in petto heeft

Het nieuwe kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wil dat meer mensen een vast contract kunnen krijgen. Daarom staan er in het regeerakkoord van 10 oktober 2017 een aantal plannen om de verschillen op de arbeidsmarkt tussen vast en flex kleiner te maken. Verschillende regelingen die met de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) zijn ingevoerd worden teruggedraaid of gewijzigd. Ook de Wet DBA gaat op de schop.

Tijdelijke contracten

De regering wil dat werkgevers weer 3 jaar tijdelijke contracten mogen aanbieden voordat het overgaat in een contract voor onbepaalde tijd. De verkorting naar 2 jaar, die was ingevoerd met de WWZ, wordt dus ongedaan gemaakt. Wel blijft de regel bestaan dat als de tussenpoos tussen de tijdelijke contracten zes maanden of minder is, deze contracten én de tussentijd meetellen bij het berekenen van de duur van drie jaar.

Proeftijd

Voor arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd mag een langere proeftijd overeengekomen worden, te weten vijf maanden. Voor arbeidsovereenkomsten die voor een bepaalde tijd van meer dan twee jaar worden aangegaan, mag de proeftijd drie maanden duren.

Loondoorbetalingsperiode bij ziekte voor kleine werkgevers

De loonbetalingsverplichting voor kleine werkgevers (tot 25 werknemers) wordt verkort van twee naar één jaar. UWV neemt deze betalingsverplichting en een aantal re-integratieverplichtingen over. Toch draaien deze werkgevers hier zelf voor op middels betaling van een collectieve premie.

Vijf dagen vaderverlof en uitbreiding adoptieverlof

Het doorbetaalde kraamverlof voor partners wordt met ingang van 1 januari 2019 verlengd van twee naar vijf dagen. Daarbovenop krijgen met ingang van 1 juli 2020 recht op een aanvullend kraamverlof van vijf weken, op te nemen binnen zes maanden na geboorte. De werknemer heeft deze vijf weken recht op een uitkering van 70% van het (maximum) dagloon. Adoptieverlof wordt verlengd van twee naar zes weken.

Versoepeling ontslag

De WWZ heeft de ontslagmogelijkheden voor werkgevers bemoeilijkt omdat rechters de arbeidsovereenkomst alleen kunnen ontbinden bij een zogeheten ‘voldragen ontslaggrond’. Dat houdt in dat in gevallen waarin er bijvoorbeeld sprake is van zowel disfunctioneren als een verstoorde arbeidsverhouding (beiden een aparte reden voor ontslag) maar geen van beide voor het volle pond onderbouwd kunnen worden, de ontbinding afgewezen zal worden. De regering is van plan hierin verandering te brengen door een cumulatiegrond aan het ontslagrecht toe te voegen: bij een combinatie van problemen kan de rechter een afweging maken of van de werkgever verlangd kan worden om de arbeidsovereenkomst voort te zetten. Hier staat wel tegenover dat de rechter de transitievergoeding kan verhogen met maximaal 50%.

Hoogte transitievergoeding

De regering is ook van plan om werknemers vanaf dag één van het dienstverband transitievergoeding te laten opbouwen. Nu krijgen werknemers pas na 2 jaar dienstverband bij ontslag een transitievergoeding. De hogere opbouw van transitievergoeding voor werknemers die meer dan 10 jaar in dienst zijn, vervalt daarentegen. Volgens de nieuwe plannen bouwt iedere werknemer 1/3 maandsalaris per gewerkt dienstjaar aan transitievergoeding op. Alleen de overgangsregeling voor 50-plussers die geldt tot 2020 (één maand transitievergoeding per gewerkt dienstjaar vanaf 50 jaar, mits de werkgever 25+ werknemers in dienst heeft), wordt gehandhaafd.

Compensatie transitievergoeding arbeidsongeschikte werknemers

Het betalen van een transitievergoeding aan een arbeidsongeschikte werknemer nadat eerst het loon al twee jaar is doorbetaald, wordt door veel werkgevers als zeer onrechtvaardig ervaren. Om dit probleem te ondervangen lag in de Tweede Kamer al een wetsvoorstel klaar ter compensatie van de transitievergoeding in deze gevallen. Dit wetsvoorstel is controversieel verklaard na de verkiezingen, maar zal door het nieuwe kabinet worden doorgezet.

Compensatie transitievergoeding bij ontslag wegens pensioen/ziekte werkgever

Voor de situatie waarin een werkgever zijn bedrijf beëindigt wegens pensionering of ziekte, zal het kabinet met voorstellen komen om de transitievergoeding onder voorwaarden te compenseren.

Vervanging Wet DBA

De Wet DBA heeft geen heldere afbakening gebracht tussen echte en schijnzelfstandigen. Het is de bedoeling dat nieuwe wetgeving (de opdrachtgever van) echte zelfstandigen de zekerheid zal bieden dat er geen sprake is van een dienstbetrekking en tegelijkertijd schijnzelfstandigheid (vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt) voorkomen.

Verdient een zzp’er niet meer dan 125% van het cao of minimumloon (ca. € 15 -€ 18 per uur) en werkt hij 3 maanden of langer voor dezelfde opdrachtgever of verricht hij voor dit tarief reguliere bedrijfsactiviteiten, dan wordt zijn overeenkomst gekwalificeerd als arbeidsovereenkomst. Voor alle zzp’ers boven dit lage tarief wordt een ‘opdrachtgeversverklaring’ ingevoerd, in te vullen via een webmodule. De opdrachtgever zal verschillende vragen moeten beantwoorden over de aard van de werkzaamheden, aan de hand waarvan wordt bepaald of al dan niet sprake is van een gezagsverhouding. De opdrachtgeversverklaring geeft opdrachtgevers vooraf een vrijwaring van loonbelasting en premies werknemersverzekeringen (tenzij de webmodule niet naar waarheid is ingevuld).

Voor zzp’ers met een hoog tarief (€ 75 en meer) die minder dan een jaar voor de opdrachtgever werken of voor dit tarief niet-reguliere bedrijfsactiviteiten verrichten, komt een ‘opt-out’ mogelijkheid voor de loonbelasting en werknemersverzekeringen.

Onder voorbehoud

Voor alle voornemens van Rutte III geldt uiteraard het voorbehoud dat het slechts plannen op hoofdlijnen zijn en in het wetgevingsproces nog van alles kan wijzigen. Dat geldt temeer vanwege de uiterst krappe meerderheid van de regeringspartijen in de Tweede Kamer. Wordt vervolgd dus!

Mr.drs. Petra Kroon, arbeidsjuriste bij BabelFish Legal (petra@babelfishlegal.nl)

Tijdens het congres Praktijk Anno Nu op 9 december voor praktijkhouders in de mondzorg is er ook een extra plenaire sessie ingelast over de gevolgen van het regeerakkoord op uw praktijkvoering. Meer informatie en aanmelden: www.praktijkannonu.nl