Masterclass van Jos Luypaers: 'Wie alleen zendt, mist wat er in je praktijk écht speelt'

Ken je zo’n overleg? Er moet iets veranderen in de praktijk. Een nieuwe werkwijze, andere taakverdeling, een aangepast protocol of simpelweg beter samenwerken. Jij hebt er goed over nagedacht, legt uit waarom het nodig is, beantwoordt vragen en sluit af met: 'Duidelijk?'

Iedereen knikt. Mooi, denk je. We kunnen verder. En een paar weken later blijkt dat er nauwelijks iets veranderd is. Voor praktijkmanagers en praktijkhouders is dat een herkenbare valkuil. Je voelt je verantwoordelijk voor de voortgang, de kwaliteit én de dagelijkse drukte. Dus als iets niet loopt, ga je uitleggen, overtuigen en nog eens uitleggen. Maar ondertussen gebeurt er iets anders: zolang jij praat, hoeft de ander niets te zeggen.

Jij praat. De ander kan zich verstoppen.

Want wat hoeft een medewerker niet te doen zolang jij het gesprek vult? Die hoeft niet te vertellen waarom een nieuwe afspraak in de praktijk volgens hem niet werkt. Niet te zeggen waar zij tegenaan loopt. Niet toe te geven dat ze onzeker is over een nieuwe taak. Niet te vertellen wat zij heeft nagelaten te doen. En ook niet te zeggen dat ze het eigenlijk helemaal niet met je eens is.

Je kunt na zo’n overleg dus het gevoel hebben dat je helder hebt gecommuniceerd, terwijl je in werkelijkheid vooral zelf aan het woord bent geweest. Jij hebt veel verteld, maar weinig ontdekt. En juist bij verandering kan dat kostbaar zijn. Want de informatie die jij nodig hebt om mensen mee te krijgen, zit vaak niet bij jou. Die zit aan de overkant.

De informatie zit aan de overkant

Er is een uitspraak die vaak aan de Dalai Lama wordt toegeschreven: ‘When you talk, you are only repeating what you already know. But if you listen, you may learn something new.’ De precieze herkomst is niet helemaal zeker, maar de boodschap is raak. Als jij vooral ‘zendt’, hoor je vooral wat je zelf al weet: waarom de verandering nodig is, wat de bedoeling is en hoe jij vindt dat het zou moeten.

Maar wat je níét hoort, is misschien veel belangrijker. Waarom blijft een assistent vasthouden aan de oude werkwijze? Waar zit de twijfel bij het team? Wat maakt een nieuwe taakverdeling lastig? Welke eerdere ervaring speelt mee? En wat hebben medewerkers van jou nodig om wél verantwoordelijkheid te nemen? Je kunt het voor hen invullen. Je kunt nog meer vertellen. Of je kunt een goede vraag stellen en daarna alleen maar luisteren.

Luisteren is meer dan stil zijn

Echt luisteren betekent niet dat je wacht tot de ander is uitgepraat terwijl jij ondertussen je reactie alvast voorbereidt. Dat is ‘zwijgen met startblokken aan’. Luisteren vraagt oprechte nieuwsgierigheid. Niet alleen met je oren, maar vooral ook met je hart. Willen begrijpen wat iemand beweegt voordat je probeert iemand in beweging te krijgen.

En ja, dat kan ongemakkelijk zijn. Misschien hoor je dat een verandering te snel gaat. Dat een afspraak op papier logisch klinkt, maar in de dagelijkse praktijk niet werkt. Of dat jouw manier van communiceren juist weerstand oproept. Precies daarom is luisteren zo belangrijk. Feedback ontstaat pas wanneer er ruimte voor is.

Twee oren, één mond

De oude vergelijking blijft prachtig eenvoudig: je hebt twee oren en één mond. Gebruik ze ook ongeveer in die verhouding. Zeker als leidinggevende wanneer je verandering begeleidt. Mensen komen namelijk zelden in beweging omdat jij nóg beter uitlegt waarom iets moet. Beweging ontstaat eerder wanneer mensen zich gezien en gehoord voelen, hun zorgen kunnen uitspreken en invloed ervaren op wat er gebeurt. Heb jij de neiging om bij weerstand meer te gaan praten? Probeer tijdens je volgende overleg dan eens iets anders.

Stel een goede vraag. Houd daarna je mond. En luister. Niet om te kunnen reageren. Niet om gelijk te krijgen. Maar om iets te ontdekken wat je nog niet wist. Want misschien is het probleem niet dat jouw medewerkers niet willen veranderen. Misschien heb jij nog niet goed genoeg gehoord wat hen tegenhoudt.

Van weerstand naar beweging

Tijdens de masterclass ‘Van weerstand naar beweging’ op donderdag 29 oktober 2026 komt dit thema terug en leer je hoe communicatie weerstand kan versterken óf juist ruimte kan maken voor beweging, draagvlak en eigenaarschap. Niet harder trekken. Eerst beter begrijpen wat er werkelijk speelt.

Masterclass 'Van weerstand naar beweging’: Minder zenden. Meer luisteren. Meer beweging

Bij verandering hebben we vaak de neiging om nóg beter uit te leggen, te overtuigen en argumenten te herhalen. Een ongewild effect van méér praten is dat er minder ruimte er is voor de ander. Terwijl juist daar waardevolle informatie zit: twijfels, behoeften, frustraties en redenen waarom iemand niet in beweging komt. Echte verandering begint daarom niet altijd met beter uitleggen, maar vaak met beter luisteren. 

Tijdens de masterclass ‘Van weerstand naar beweging’ op 29 oktober ontdek je dus ook hoe je door anders te communiceren meer beweging in je team gaat creëren. Tot ziens op 29 oktober! Inschrijven kan via: ‘Van weerstand naar beweging’